HASTALAR VE YAKINLARI

İlaç Tanı ve Tedavi Rehberi

I. İLAÇ TEDAVİSİ

 

İLAÇLAR VE ETKİLERİ:

Neden ilaç kullanıyoruz?

* Her şeyden önce ilaç tedavisinin amacı farmakolojik iyileşme yapmaktır. Mevcut şikayetlerin hafiflemesi, zaman içinde düzelmesi amaçlanır.

* Doğru amaç uyuşturmak ve yatıştırmak değil, tedavi etmektir.

İlaç kullanımında dikkat edilecek hususlar:

İlaçtan yararlanım doktor kontrolünde doktorun önerdiği biçim dahilinde etkin süre ve etkin dozda olduğu takdirde mümkündür.

* Kısa sürede iyileşmeyi beklemeyiniz. Bazen ilaçlar prospektüste belirtilenlerin dışında, farklı amaca yönelik verilebilir.

* İlaç prospektüsündeki bilgilerle ilgili kaygınız varsa hekime danışmadan ilacı kesmeyiniz

* Şikayetleriniz düzelse dahi doktorunuz ilacı kesmeden bırakmayınız.

* Belirtilen yan etkilerin hepsi bir arada bulunmayabilir; hatta hiç yan etki de olmayabilir.

* İlaçları alkol ile birlikte almayınız veya hekiminize danışınız. Ortaya çıkan yan etkiler çoğunlukla kısa bir süre sonra ortadan kalkacaktır. (10-15 gün ya da daha kısa süre) * İlaçlarınız hakkında uzman olmayan kişilerden bilgi almayınız.

* Size aksi söylenmedikçe ilaç dozlarıyla oynamayınız.

* İlaçlarınızı verilen amacın dışında kullanmayınız ve önermeyiniz.

* Gebelik veya emzirme döneminde olduğunuzu hekiminizle paylaşınız.Bu dönemlerde kontrol altında olmak gereklidir.

* Dikkat gerektiren işlerle uğraşıyorsanız hekiminize hatırlatınız.

* İlacın içeriğine bağlı uyku ya da rüyada değişiklikler olabilir. Kullandığınız diğer ilaçları hekiminize söyleyiniz.

* Bazı ilaçlar tansiyon ve kalp ritmine etki edebildikleri için hekiminiz her seansta tansiyon ve nabız kontrolünü yapacaktır.

HASTALIK YOK HASTA VARDIR, NE DEMEK?

Aynı ilaç aynı teşhisi taşıyan farklı kişilerde farklı sonuçlar doğurur. Burada hekimin tecrübesi ve sanatsal becerisi ile birlikte ilacın etkisinin ölçülebilirliğini izleme önem taşır.

İlaçlar hastalıklara karşı kimyasal silahlarımızdır. Uygun doz, uygun süre ve doğru uygulama şekli mesleki sorumluluk gerektirir. Kimyasal silah olan ilacın kullanılmaması halinde hastanın tedavisiz kalma sorumluluğu doğar. Bunu gözardı etmemeliyiz.

 

YAKIN TAVSİYESİYLE İLAÇ ALINIR MI?

Psikotrop ilaçların kimyasal silahlar olduğunu söylemiştik. Beyin ve sinir hücrelerine bağlanan bu ilaçlar hastanın kan değerleri, tansiyon, kalp atım hızı, mide ve sindirim sistemi sağlığı, uyku, iştah ve cinsel özelliklerine göre belirlenir. Bu özellikleri ise ancak işin uzmanı bilir. İşin ehli olmayanla ilaç yorumu yapılmaz. Bu eğitimsiz ve bilimsel olmayan bir yaklaşımdır.

 

PSİKOTROP İLAÇ NEDİR?

Alınan maddenin beyindeki etkisi sonucu normal veya anormal psikoloj süreçlere etki ederek değişim sağlayan kimyasaldır.

 

İDEAL PSİKOTROP İLAÇ NASIL OLMALIDIR?

• En az yan etki, en çok klinik etkisi olmalıdır.

• Biyoyararlığı yüksek olmalı; yani hem belirtileri hafifletmen hem hastalığı tedavi etmelidir.

• Tolerans ve bağımlılık yapmamalıdır.

 

ANTİDEPRESANLARLA GELİŞEN YAN ETKİLER ve BUNUN İÇİN NELER YAPABİLİRSİNİZ ?

 

YAN ETKİLER
NELER YAPILABİLİR ?
Ağız kuruluğu Yeterli sıvı alınması, ağız bakımına önem verilmesi, sakız çiğnemek bir yöntem olabilir.
Uyku ve sersemlik hissi Her ilaçla olmaz. Beklenen bir yan etkidir.
Kabızlık Sıvı gıdalar ve posalı yiyecekler tüketilmesi (meyve ve sebze), hareketliliğin arttırılması önerilir.
Tansiyonda düşme Ani oturup kalkılmamak tansiyon aşırı düştüğünde bol tuzlu sıvı alınmalı.
Mide rahatsızlıkları İlaç yemeklerden sonra alınmalı, mide asitini arttıracak, baharatlı yiyeceklerden uzak durulmalı.
Adet düzensizlikleri Adet düzensizliği, adette gecikmeler olabilir. Uzun süren şikayetlerde doktorunuza danışınız.
Deri döküntüsü Doktorunuza bildiriniz.
İştah ve kilo artışı Yüksek kalorili gıdalardan (hamur işi, kızartmalar, çikolata v.s) uzak durunuz.
Cinsel isteksizlik, geç boşalma,boşalamama İlaç kullanımı sırasında olur, geçicidir.

 

EK UYARILAR:

* İlaçtan yararlanma düzenli ve uzun süre kullanım ile olur. Tedavi süresi en az 6 aydır. Yakınmalarınız düzelse bile doktorunuz ilacınızı kesmeden bırakmayınız.

* Ağrı kesici ve antibiyotik standart dozlarda genellikle birlikte kullanılabilir.

* Beklenmeyen bir durumu hekiminize bildiriniz.

 

ANTİEPİLEPTİKLER (Psikiyatride duygu dengeleyici olarakda kullanılır):

YAN ETKİLER
NELER YAPILABİLİR ?
Ağız kuruluğu Yeterli sıvı alınması, ağız bakımına önem verilmesi, sakız çiğnemek bir yöntem olabilir.
Uyku ve sersemlik hissi Her ilaçla olmaz. Beklenen bir yan etkidir.
Kabızlık Sıvı gıdalar ve posalı yiyecekler tüketilmesi (meyve ve sebze), hareketliliğin arttırılması önerilir.
Tansiyonda düşme Ani oturup kalkılmamak tansiyon aşırı düştüğünde bol tuzlu sıvı alınmalı.
Mide rahatsızlıkları İlaç yemeklerden sonra alınmalı, mide asitini arttıracak, baharatlı yiyeceklerden uzak durulmalı.
Kulak çınlaması  Geçicidir
Deri döküntüsü Doktorunuza bildiriniz.
İştah ve kilo artışı,bazı ilaçlarda iştahsızlık Yüksek kalorili gıdalardan (hamur işi, kızartmalar, çikolata v.s) uzak durunuz.
Cinsel isteksizlik, geç boşalma,boşalamama İlaç kullanımı sırasında olur, geçicidir.

 

EK UYARILAR :

* Bu grup ilaçlar epilepsi tedavisinde kullanıldığı gibi bazı durumlarda ruh hastalıklannda da kullanılırlar.

* İlaç kan düzeyi takibi belli aralıklarla bazı ilaçlarda gerekli olacaktır. Aynı zamanda tam kan sayımı ve karaciğer, böbrek fonksiyon testleri de belli aralıklarla tekrar istenebilir.

• İlaçlann bazıları ile saç dökülmesi olabilir.

 

ANKSİYOLİTİKLER (Kaygı, bunaltı azaltıcı ilaçlar):

 

Yeşil Reçeteli

YAN ETKİLER
NELER YAPILABİLİR ?
Ağız kuruluğu Yeterli sıvı alınması, ağız bakımına önem verilmesi, sakız çiğnemek bir yöntem olabilir.
Uyku ve sersemlik hissi Her ilaçla olmaz. Beklenen bir yan etkidir.
Kabızlık Sıvı gıdalar ve posalı yiyecekler tüketilmesi (meyve ve sebze), hareketliliğin arttırılması önerilir.
Tansiyonda düşme Ani oturup kalkılmamak tansiyon aşırı düştüğünde bol tuzlu sıvı alınmalı.
Mide rahatsızlıkları İlaç yemeklerden sonra alınmalı, mide asitini arttıracak, baharatlı yiyeceklerden uzak durulmalı.
Adet düzensizlikleri Adet düzensizliği, adette gecikmeler olabilir. Uzun süren şikayetlerde doktorunuza danışınız.
Deri döküntüsü Doktorunuza bildiriniz.
İştah ve kilo artışı,bazı ilaçlarda iştahsızlık Yüksek kalorili gıdalardan (hamur işi, kızartmalar, çikolata v.s) uzak durunuz.

 

EK UYARILAR:

* Dikkat gerektiren işlerde kontrollü kullanılmalıdır.

* Bu grup ilaçların büyük bir bölümü yeşil reçeteyle verilir. Doktor önerisinin dışında kullanım, doz artırma uygun olmaz. Çünkü zamanla etkinlik azalabilir.

* Bağımlılık riski doktor önerisi dışındaki kullanımla oluşabilir. 

* İlacı bırakırken de, doktor kontrolünde olmalıdır, yoksunluk belirtileri gelişebilir.

* Bu ilaçlardan bazıları ağızda kötü bir tad bırakabilir. Bunun için bol su ya da meyve suyu tüketilebilir.

* Özellikle yaşlıların daha dikkatli kullanması gerekmektedir.

 

LİTYUM TUZU (Duygudurum dengeleyici):

 

YAN ETKİLER
NELER YAPILABİLİR ?
Ağız kuruluğu Yeterli sıvı alınması, ağız bakımına önem verilmesi, sakız çiğnemek bir yöntem olabilir.
Uyku ve sersemlik hissi Her ilaçla olmaz. Beklenen bir yan etkidir.
Hazımsızlık, karın ağrısı, ishal Hazımsızlığı artırıcı gıdalardan uzak durunuz.
Mide rahatsızlıkları İlaç yemeklerden sonra alınmalı, mide asitini arttıracak, baharatlı yiyeceklerden uzak durulmalı.
Ağızda kötü bir tat Bol su ya da meyve suyu tüketilebilir.
İştah ve kilo artışı,bazı ilaçlarda iştahsızlık Yüksek kalorili gıdalardan (hamur işi, kızartmalar, çikolata v.s) uzak durunuz.
Ateş, aşın terleme, bilinç bulanıklığı, kusma, uykuya çokça meyil Bu belirtilerin çoğu birlikte ise mutlaka doktorunuza bildiriniz.
Titreme İnce titreme sıklıkla rastlanır
Baş dönmesi, dengesizlik Doktorunuza hemen bildiriniz.

 

EK UYARILAR:

* Bu ilaç koruyucu etkinliği nedeniyle uzun süreli kullanılması gereken bir ilaçtır, tedaviyi ancak doktorunuz sonlandırmalıdır.

* Doktorunuzun belirttiği aralıklarla ilaç kan düzeyi kontrolü olmalıdır ve sonuçtan mutlaka doktorunuzun bilgisi olması gerekir.

* Kesinlikle unutulan dozları birlikte almayınız.

* İlk günler sık idrara çıkma durumu olabilir, geçicidir.

* Görmede bulanıklık gibi görme bozuklukları olabilir, geçicidir.

* İdrar söktürücü ilaçların gerektiği şartlarda doktorunuzun kontrolü gerekir.

* Akne gibi ciltte döküntüler olabilir.

* Ateş, ishal, susuz kalma durumlarında doz ayarlamak gerekir. Hekime başvurunuz.

* Uzun kullanımlarda troid, karaciğer, böbrek kontrolları yapılır.

 

ANTİPSİKOTİKLER (Psikoz tedavi edici ilaçlar):

(Yüksek dozda Psikozda, düşük dozda diğer Psikiyatrik hastalıklarda da kullanılır.)

 

YAN ETKİLER
NELER YAPILABİLİR ?
Ağız kuruluğu Yeterli sıvı alınması, ağız bakımına önem verilmesi, sakız çiğnemek bir yöntem olabilir.
Uyku ve sersemlik hissi Her ilaçla olmaz. Beklenen bir yan etkidir.
Kabızlık Sıvı gıdalar ve posalı yiyecekler tüketilmesi (meyve ve sebze), hareketliliğin arttırılması önerilir.
Tansiyonda düşme Ani oturup kalkılmamalı, tansiyon aşırı düştüğünde bol tuzlu sıvı alınmalı.
Mide rahatsızlıkları İlaç yemeklerden sonra alınmalı, mide asitini arttıracak, baharatlı yiyeceklerden uzak durulmalı.
Adet düzensizlikleri Adet düzensizliği, gecikmeler olabilir. Uzun süren şikayetlerde doktorunuza danışınız.
Deri döküntüsü Doktorunuza bildiriniz.
İştah ve kilo artışı,bazı ilaçlarda iştahsızlık Yüksek kalorili gıdalardan (hamur işi, kızartmalar, çikolata v.s) uzak durunuz.
Boyunda ve kollarda kasılma Bu grup ilaçlardan bazılarında olabilir. Telaşa kapılmayınız, hekiminize danışınız.
Yerinde duramama Bu grup ilaçlardan bazılarında olabilir. Telaşa kapılmayınız, hekiminize danışınız.
Konuşmakta güçlük, gözlerde kayma ve kasılma Bu grup ilaçlardan bazılarında olabilir. Telaşa kapılmayınız, hekiminize danışınız.
Ağızdan salya gelmesi Bu grup ilaçlardan bazılarında olabilir. Telaşa kapılmayınız, hekiminize danışınız.
Memeden süt gelmesi Bu grup ilaçlardan bazılarında olabilir. Telaşa kapılmayınız, hekiminize danışınız.
Cinsel isteksizlik, geç boşalma, boşalamama İlaç kullanımı sırasında olur, geçicidir.

 

EK UYARILAR:

* İlacın kullanım sûresi hekiminiz aksini söylemediği sûrece uzundur.

* Etki sağlanabilmesi bazen 2-3 haftayı aşabilir.

* İlaç kullanırken fazla güneş altında kalınmamalı ve cilt koruyucuları kullanıl¬malıdır.

* İdrar rengi ilaçtan dolayı geçici olarak değişebilir. ' Dikkat gerektiren işlerde ve araba kullanırken özen gösterilmelidir.

* İlaçlarla birlikte aynı saatte mide İlacı almayınız ve İlaçları yemekten sonra alınız.

* Özellikle ilaç kullanımıyla ortaya çıkan ateşli hastalıktan hekime bildiriniz.

 

İLACIN BİYO YARARLILIĞINI ANLAMA

 

Kantitatif Farmako EEG sistemi ilacın insan beyninde antidepresan, antipsikotik, antianksiyete veya kognitif aktivator etkilerinin olup olmadığı konusunda ön bilgi verebilmektedir. Bu bilgiler yüzde yüz kesinlikte olmasa bile duyarlılığı ve özgünlüğü yüksektir.

 

II. TANI TEKNİKLERİ

PSİKİYATRİK VE NÖROLOJİK MUAYENELER

* Randevu ile gelinmelidir.

* Muayenelerde CEEG çekimi yapılacaksa 12 saat önceden psikotrop ilaç kullanılmadan gelinmelidir. Yine CEEG çekimi yapılabileceğinden saçların temiz olması, jöle, biryantin vb. maddelerin kullanılmamış olması gereklidir.

* İlk muayenelerde hekimin test ve tetkikler isteyebileceğinden muayenelere geniş zaman ayrılarak gelinmelidir. Hekim muayenelerinde gecikmeler olabilmektedir. * Muayene süresi genellikle 20-45 dk. arasında gerektiği kadardır.

* Psikiyatrik muayenede kısa nörolojik, dahili muayene de yapılır.

* Çocuk ve ergenlerde ilk muayene gününde anne - baba birlikte gelinmeli ve tam gün geçirilebileceği diKkate alınmalıdır.

* MMPI (Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri) testi verilen danışanlarımız bir sonraki görüşmesinde kitapçığı cevap anahtarı ile danışmaya veya terapistine teslim etmelidir.

* TMU uygulamalarında gerekli ise 5 seans sonrasında hekimle kısa görüşme yapılabilir. Bu görüşme hemşire tarafından organize edilir.

 

CEEG - MAP (Beyin Haritalaması)

CEEG - MAP çekiminin hastalara yararları

 Psikiyatrik hastalıkların birer beyin hastalığı olduğu artık bilinmektedir. Beyindeki süreçlerden elektriksel süreci ölçmek beyin işleyişi hakkında genel bilgi verir.Biyoyararlılık takibinde kullanılır. Tedavinin ve kullanılan ilacın beyinde yaptığı biyolojik değişimler görülür.Sonuç hekim tarafından yorumlanır. Gerekiyorsa Farmako EEG uygulaması ile ilaca beynin 1-3 saatlik cevapları test edilir.

Beyin haritalaması

Lokalizasyon (bölgesel) değeri olan EEG türüdür. Neuro- biofeedback (bir psikoterapi tekniği) için ise elektrotun beynin hangi bölgesine bağlayacağı konusunda fikir verir. 

CEEG - MAP çekiminin sakıncaları var mıdır?

Kişinin beyninin ürettiği sinyalleri kaydeder beyne dış uyan vernıez. Laboratuvar aracıdır; tedavi amaçlı değildir. Bu nedenle bilinen hiç bir sakıncası yoktur.

CEEG - MAP kime çekilir?

Hekimin uygun gördüğü her hastaya çekilir. CEEG - MAP, tek başına tanı kcydurucu değildir, tanıyı güçlendirmek ve tedavi takibi amacıyla kullanılır. Hekimin yorumunu gerektiren bir tetkiktir.

 

UYARILMIŞ POTANSİYELLER (EP)

Düşünsel, görsel, İşitsel, dokunsal uyanlara beyin cevabını ölçerek tanıya yardımcı olur.

EMG ( Elektromiyografi) Kas ve sinir hastalıklarında İleti hızını ölçmek İçin kullanılır.

İŞLEVSEL MR (Manyetik Rezonans) GÖRÜNTÜLEME

fMRI (Fonksiyonel MR GBrûntöleme), sMRI (Kimyasal MR Görüntüleme) bu iki beyin görüntüleme yöntemi beyin işlevlerini anlamak için kullanılan drıamik yöntemlerdir. Beynin hangi bölgesinin nasıl çalıştığı konusunda bilgi veren ileri teknoloji kulanı lir. Beyin metabolizmasındaki değişimleri ölçerek hastalıkla beyin arasındaki bağlantıyı test etmek İçin kullanılır, örnek: Hastaya panik duygusu uyandıran bir görüntü verilerek beyin İşlevi ölçülür. Tedaviden sonra aynı görüntü tekrar göstarterekbeynin tepkisi ölçülür. Böylece tedavinin blyo yararlılığı anlaşılmış olur. Tanıyı güçlenirle) bir yöntemdir.

NÖROKOGNİTİF TESTLER

Dikkat, bellek, muhakeme İncelemesi İçin hem klasik, hem bilgisayar ortamında uygulanır. Psikologdan süre bilgisi alınması uygundur. 

 

III. DİĞER TEDAVİ TEKNİKLERİ

EKT (Elektroşok tedavisi)

Bu tedavide hastanın beyninin belli bölümlerine elektrik akımı verilir. Kısa süreli bir bilinç kaybı, hastanın bedeninde sarsılmalara yol açar. Tedavi sırasında ya da sonrasında ağrı ya da acı hissettirmezler. Gerekli sayıda uygulanan seanslardan bir süre sonra durumunda dikkate değer bir iyileşme görülür. Özellikle anestezi ile birlikte uygulanması olumsuz izlenimleri ve korkuları azaltmış olur. Özellikle ağır depresyon, mani, şizofreni, şizoafektif ya da diğer psikotik bozukluklarda, ağır konversiyon bozuklukları, yeme bozukluklarında uygulanabilir. Anestezi ile uygulanması zorunludur...

 

NÖROBİYOGERİBİLDİRİM /Neurobiofeedback (Nöroterapi)

Bu yöntem stres yönetimi ve dikkat eğitiminde kullanılır. Cilt ısısı, cilt direnci, kalp atım sayısı, solunum sıklığı beyin dalgaları bilgisayar ekranında gösterilir. Düşünce gücü ile kişiye özdenetimi öğretilir. Sonuçlar bilgisayar ekranında görülür. Daha sonra kişi aynı yöntemi kendisi uygulamaya devam ederek zihinsel ve ruhsal değişim sağlanır. Tedaviyi destekleyici bir yöntemdir. Tek başına uygulanması tavsiye edilmez.

 

TMU (Transkraniyal Manyetik Uyarım)

TMU (Transkraniyal Manyetik Uyanm) tedavisi nedir?

Bir bobin vasıtası ile beyne manyetik uyarılar verilir. Kortikal aktivite denilen beynin duyguları, düşünceleri düzenleyen hücre gruplarının bozulan faaliyetini düzeltmeyi amaçlar. Beynin içerisinde doğal elektriksel süreçleri harekete geçirir. Hücre zannın geçirgenliğine etki ederek sonuç verdiği tahmin edilmektedir. Yeni bir tedavi yöntemidir. Beyne elektrik verilmez, doğal elektriği harekete geçirir.

Faydası kanıtlanmış mıdır?

Yapılan uluslararası çalışmalar elektroşok (EKT) tedavisine yakın tedavi edici değeri olduğunu göstermektedir. Beyindeki elektromanyetik aktiviteyi ve enerji transferini senkronize ettiği öne sürülmektedir.

İlaç tedavisinin yerine geçer mi?

İlaç tedavisinin alternatifi değildir. Birlikte kullanılabilir. İlaç tedavisinin etkisini güçlendirdiğine dair bilgiler gittikçe artmaktadır.

Elektroşok (EKT)  Tedavisine göree artıları eksileri nelerdir ?

Hastada nöbet oluşturmaması, hafizayı bcemamest, genel anestezi ve hastaneye yatma gerektirmemesi, bilinç kaybı yapmaması gebelerde, emzirenlerde kullanılabilmesi artılarıdır. Eksileri: Tedavi etkinliği halen EKT düzeyine çıkmamıştır.

TMU tedavisinin sakıncaları nelerdir?

Nadir olgularda özellikle özgeçmişinde epilepsi (sara) olanlarda nöbeti tetildediği bildirilmiştir. Gebelerde fetüs (cenin)e 60 cm'den daha yakın tutulmamalıdır. Kulak bölgesine uygulanmamalıdır. Uygulanması gerekiyorsa tıkaç tatalmalıdır. Başka bir sakınca ve yan etki bildirilmemiştir.

Psikiyatri dışı hastalıklarda kullanılıyor mu?

Nörolojide bazı tür felçlerde , parkinsonda, konuşma bozukluklarında kullanılmaktadır.

Kalp hastalıklarında kullanılır mı?

Kalp pili olan hastalarda önerilmez, diğer kalp hastalannda bilinen sakıncası yoktur.

 

PSİKOTERAPİLER

* Psikoterapi seansları 45 dakikadır. Seanslara tam saatinde gelinmelidir.

* Psikolog görüşmeleri tam saatinde başlar.

* Terapistin gecikmeleri sflzkonıısu olduğunda seans mutlaka tamamlanacaktır.

* Danışandan kaynaklanan gecikmelerde kalan süre değerlendirilecektir.

* Randevulu her muayene, görüşme, terapi seansı ücrete tabidir.

* Danışan tarafından teyit edilen terapi randevulannın İptali ya da ertelenmesi söztonusu olduğunda 12 saat önceden haber verilmesi gerekir. Aksi durumda ücrete tabidir.

 

REHACOM TEDAVİSİ

* Kognitif rehabilitasyon yani; dikkat, bellek eğitimi İle İlgili bilgisayarlı eğitim modülüdür.

 

ACİL DURUMLAR İÇİN NOT: 'Mesai saatlerinde doktorunuza mesai dışındaki saatlerde 7/24 NPİSTANBUL HASTANESİ'ne başvurabilirsiniz'

Virtual Tour
NPiSTANBUL 360 Derece Sanal Tur NPiSTANBUL 360 Derece Sanal Tur NPiSTANBUL 360 Derece Sanal Tur
Memory Center Neuropsychiatry Center NPiSTANBUL Etiler Policlinics IDER Foundation Üsküdar Üniversitesi Joint Commission International Kalite Onayı NPGRUP ISO9001:2008 Kalite Belgesi
NPGROUP Call Center +90 216 633 0 633Bookmark and Share