| Gece uyku saatlerinin bir kısmında ya da tamamında kişinin uykusuz bırakılmasıdır. Uyku laboratuarında hasta uykunun belirli saatlerinde uykusuz tutulur. |
| Uyku Yoksunluğu Nasıl Etkili Olur? |
| Uyku yoksunluğunun major depresyonlu hastalarda mizaç kalkındırıcı etkisi iyi bilinmektedir. Parsiyel uyku yoksunluğunun bu klinik etki açısından bütün gece uyku yoksunluğuna eşdeğer olduğu konusunda yeterince kanıt bulunmaktadır. Özgül olarak REM uyku yoksunluğu parsiyel uyku yoksunluğuna eşdeğerdir. REM dönemi gecenin ikinci yarısında daha yoğun olduğu için hastanın gecenin ikinci yarısında uykusuz bırakılması aslında daha çok REM uyku yoksunluğudur. Geç (gecenin ikinci yarısı) REM yoksunluğu tedavi edici etkinliğe sahiptir. Geç uyku yoksunluğu depresif belirtilerde düzelmeye yol açar. REM uyku yoksunluğu diğer antidepresan ilaçların etkilerini güçlendirir. REM uykusu beyinde monoaminlerin (serotonin ve noradrenalin) azalmasıyla birliktedir. Başka bir deyişle, REM uykusu sırasında bu maddelerin beyinde etkinliği azalır. Depresyonda da bu aminlerin eksikliği söz konusudur. REM uyku yoksunluğu bu maddelerin beyindeki etkinliğinde artışa yol açarak antidepresan etki gösterir. |
| Nasıl Uygulanır? |
| Uyku laboratuarında hasta gecenin ikinci yarısında (genellikle saat 02.00 dan sonra) REM uykusundayken uyandırılır. Sabaha kadar uykusuz bırakılır. Bu sırada hastanın REM uykusuna girdiği saçlı deriye bağlanan elektrotlar, gözlere ve çeneye bağlanan elektrotlar aracılığıyla tesbit edilir. |
| Yan Etkileri Var Mıdır? |
| Terapötik uyku yoksunluğunun ciddi bir yan etkisi yoktur. Ancak kontrolsüz, denetimsiz ya da rasgele yapılan manipülasyonların duygudurum bozukluğu olan hastalarda manik kaymaya yol açabildiği, bilişsel işlevlerde olumsuz etkilere neden olabildiği bilinmektedir. Ancak terapötik ve bilinçli uygulamalar depresyonda tek başına ya da ilaçlarla birlikte oldukça faydalı olup herhangi bir olumsuz etkiye yol açmamaktadır. |
| Hangi durumlarda kullanılabilir? |
| Uyku yoksunluğunun esas kullanım alanı depresyondur. Depresyonda tek başına ya da ilaçlarla birlikte uygulanabilir. Özellikle tedaviye dirençli ya da ilaç tedavisinin yetersiz kaldığı hastalarda tercih edilen bir yöntemdir. |
Prof. Dr. M. Yücel Ağargün
12.09.2007 |
Ana Sayfa 
Turuncu Klinik 
Mavi Klinik
Pembe Klinik
